Garaż znajdujący się w budynku o innym przeznaczeniu powinien mieć ściany i stropy, zapewniające wymaganą izolację akustyczną, o której mowa w § 326, oraz szczelność uniemożliwiającą przenikanie spalin lub oparów paliwa do sąsiednich pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi, usytuowanych obok lub nad garażem. W sklepach Mrówka znajdują się różnego rodzaju płyty stropowe, pochodzące od sprawdzonych dostawców. W asortymencie sklepów są gotowe monolityczne płyty do tworzenia konstrukcji dużych obiektów. Można wybrać także odpowiednie kształtki stropowe dostępne w wielu wariantach i rozmiarach. Dzięki tym produktom strop będzie Redakcja GLOBEnergia. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki przedstawił kolejne ułatwienie dla wnioskodawców w programie Czyste Powietrze - nowe narzędzie, które jest intuicyjne i łatwe w obsłudze. Uruchomiony kalkulator pozwala na wyliczenie grubości ocieplenia budynku przy przeprowadzeniu termomodernizacji. Takie zmiany w dłuższej perspektywie pozwalają wiele zaoszczędzić. To trzy podstawowe obszary działania, które jednak nie wyczerpują odpowiedzi na pytanie, co w ramach termomodernizacji można zrealizować. Dodatkowe opcje warte rozważenia to: usprawnienia w obrębie instalacji wewnętrznych, na przykład izolacja odkrytych przewodów; Strop gęstożebrowy tworzą belki (żebra), między którymi układa się pustaki. (fot. Wienerberger) Stropy monolityczne projektuje się do konkretnego budynku, zwykle gdy zarys stropu jest skomplikowany, a rozpiętość znaczna. Wykonanie płyty jest czaso- i pracochłonne, ale może ona przenosić większe obciążenia i ma dużą sztywność. Norma mostków cieplnych. Mostek cieplny to według normy PN EN ISO 10211-1 „Mostki cieplne w budynkach.Strumień cieplny i temperatura powierzchni. Ogólne metody obliczania” część obudowy budynku, w której jednolity opór cieplny jest znacznie zmieniony przez całkowite lub częściowe przebicie obudowy budynku przez materiały o innym współczynniku przewodzenia ciepła, zmianę o 4%, a dla położonych w rodku budynku sś ą mniejsze o 20% dla średniej wartości dla całego bloku. 4. Metoda dotycząca stosowania współczynników redukcyjnych Rm dla jednostki użytkowej w budynku, przy indywidualnym rozliczaniu kosztów ogrzewania Wyniki obliczeń porównano z metodą dotyczcąą stosowania wspóczynników reduk-ł pivH. Jaka powinna być grubość ścianki działowej między mieszkaniami w domu wielorodzinnym? Przepisy prawa nie określają grubości ścian wewnętrznych. Grubość ścian określana jest według norm izolacyjności akustycznej. Kwestie ochrony przed hałasem reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 326 ust. 1 „poziom hałasu oraz drgań przenikających do pomieszczeń w budynkach mieszkalnych (…) nie może przekraczać wartości dopuszczalnych, określonych w Polskich Normach dotyczących ochrony przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach, wyznaczonych zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi metody pomiaru poziomu dźwięku A w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na ludzi w budynkach. Ponadto „w budynkach, o których mowa w ust. 1, przegrody zewnętrzne i wewnętrzne oraz ich elementy powinny mieć izolacyjność akustyczną nie mniejszą od podanej w Polskiej Normie dotyczącej wymaganej izolacyjności akustycznej przegród w budynkach oraz izolacyjności akustycznej elementów budowlanych, wyznaczonej zgodnie z Polskimi Normami określającymi metody pomiaru izolacyjności akustycznej elementów budowlanych i izolacyjności akustycznej w budynkach. Wymagania odnoszą się do izolacyjności: 1) ścian zewnętrznych, stropodachów, ścian wewnętrznych, okien w przegrodach zewnętrznych i wewnętrznych oraz drzwi w przegrodach wewnętrznych - od dźwięków powietrznych, 2) stropów i podłóg - od dźwięków powietrznych i uderzeniowych, 3) podestów i biegów klatek schodowych w obrębie lokali mieszkalnych - od dźwięków uderzeniowych.” Wykaz polskich norm dot. akustyki zawiera załącznik nr 1 do w/w rozporządzenia.. Jakie są przyczyny złej izolacji akustycznej stropów międzypiętrowych w budynkach mieszkalnych?Fot. Jakie są typowe przy­czy­­ny źle wykonanych izolacji akustycznych masywnych stropów (np. płyt żelbetowych) i lekkich stopów dre­wnia­nych w bu­dynkach wielo­rodzinnych? Jakie są aktualne wymagania normowe? Zobacz pro­pozycje poprawnych rozwiązań. Zobacz także RECTOR Polska Sp. z Dom jednorodzinny – czas na stropy Dom jednorodzinny – czas na stropy Decyzja o wyborze rodzaju stropu podejmowana jest najczęściej przez projektantów, którzy biorą pod uwagę wiele czynników. Kwestie dotyczące parametrów konstrukcyjnych, akustycznych czy odporności ogniowej... Decyzja o wyborze rodzaju stropu podejmowana jest najczęściej przez projektantów, którzy biorą pod uwagę wiele czynników. Kwestie dotyczące parametrów konstrukcyjnych, akustycznych czy odporności ogniowej są oczywiste i nie podlegają dyskusji, natomiast pozostałe aspekty są nie mniej istotne i mają duży wpływ na wybór stropu. Styropmin Ekologiczna i energooszczędna izolacja Ekologiczna i energooszczędna izolacja W 98 proc. składa się z powietrza, można go podawać recyklingowi wielokrotnie, a skutkiem jego zastosowania jest oszczędność energii. Te wszystkie cechy, ważne dla ekologii, ma najpopularniejszy materiał... W 98 proc. składa się z powietrza, można go podawać recyklingowi wielokrotnie, a skutkiem jego zastosowania jest oszczędność energii. Te wszystkie cechy, ważne dla ekologii, ma najpopularniejszy materiał ociepleniowy – styropian. Recticel Izolacje Rozwiązania izolacyjne Recticel z certyfikatem PEFC Rozwiązania izolacyjne Recticel z certyfikatem PEFC Firma Recticel jest pierwszym producentem PIR/PUR upoważnionym do używania renomowanej etykiety środowiskowej PEFC dla rozwiązań z płytami termoizolacyjnymi w okładzinach wielowarstwowych. Firma Recticel jest pierwszym producentem PIR/PUR upoważnionym do używania renomowanej etykiety środowiskowej PEFC dla rozwiązań z płytami termoizolacyjnymi w okładzinach wielowarstwowych. Dźwięk jest zjawiskiem falowym spowodowanym drga­niem cząstek ośrodka sprężystego, np. powietrza, ciała stałego, cieczy. Głównymi emiterami uciążliwych dźwięków przeni­ka­jących do budynków są: środki tran­spo­rtu i ko­mu­nikacji (hałas komuni­kacyjny), użytko­wnicy sąsie­dnich mieszkań (hałas bytowy) oraz urządzenia stacjonarne zainstalowane w budynkach mieszkalnych lub poza budynkiem (hałas instalacyjny). Skala dźwięku jest skalą lo­ga­rytmiczną i zmiana nawet o kilka decybeli ma znaczący wpływ na komfort akusty­czny w pomieszczeniu (w bardzo szy­­bkim czasie może przybrać formę hałasu). Hałas i związane z nim wibracje zaliczane są obecnie do naj­bardziej ucią­żliwych czynników zanieczyszczenia środowiska. Aby chronić środo­wisko przed hałasem, ustanowiono wiele norm mających na celu ograniczenie tego zjawiska. Za nieprzestrzeganie tych przepisów okre­ślono kary, które obo­wiązują nie tylko w krajach UE. Analiza propagacji hałasu bytowego Każde ciało drgające w ośrodku sprężystym staje się źródłem energii akustycznej. Ilość tej energii wysyłanej przez źródło dźwięku w jednostce czasu jest mocą akustyczną źródła P [W]. W praktyce stosuje się pojęcie poziomu natężenia dźwięku opisane zależnością: gdzie: I - natężenie dźwięku źródła [W/m2],Io - natężenie dźwięku odniesienia; (Io = 10-12 W/m2) [dB]. Fala akustyczna padająca na przegrodę pobudza ją do drgań, co powoduje dalsze przenoszenie dźwięku. W za­leżności od dróg rozprzestrzeniania się dźwięku można je podzielić na: powietrzne, rozprzestrzeniające się w powietrzu, materiałowe (drgania i wstrząsy), rozprzestrzeniające się w konstrukcji budynku. Szczególnym przypadkiem dźwięku materiałowego, przenoszonego przez stropy, jest dźwięk uderzeniowy, wywołany uderzeniem lub toczeniem przedmiotów. Dźwięki uderzeniowe, podobnie jak powietrzne, roz­prze­strzeniają się drogą bezpośrednią przez strop lub drogami pośrednimi. Schemat przenoszenia dźwięków przez przegrody budowlane pokazano na RYS. 1-2 [1]. RYS. 1-2. Schemat przenoszenia dźwięków przez przegrody budowlane: przenoszenie dźwięków uderzeniowych - transmisja dźwięku pionowa, przenoszenie dźwięków uderzeniowych – transmisja dźwięku pozioma; rys.: archiwa autorówDd - droga bezpośrednia, Df - materiałowe drogi boczne, i – pomieszczenie nadawcze, d - przegroda działowa po stronie odbiorczej, F - przegroda pomieszczenie nadawcze, j - pomieszczenie odbiorcze, D - przegroda działowa w pomieszczeniu nadawczym, f - przegroda boczna w pomieszczeniu odbiorczym, k - węzeł między przegrodami działową i boczną Kiedy podejmuje się próbę oceny możliwości izolacyjnych wybranych prze­gród, niejednokrotnie bardzo trudno szybko ocenić, które z nich są lepsze pod względem akustycznym. Prawo masy (czyli im cięższy materiał, tym lepsza akustyka) spra­wdza się tylko (nie zawsze) w przypadku przegród masywnych jednorodnych. W przypadku przegród war­stwo­wych nie jest to zależność wprost proporcjonalna. W przypadku przegrody złożonej ważne jest, aby tak dobrać materiały, by przy zachowaniu różnej masy powierzchniowej nie dochodziło do rezonansu, który wyłą­czałby zdolności izolacyjne jednej z warstw. Istotnym elementem jest także sam materiał. Przykładowo sty­­ro­pian jako materiał sztywniejszy nie posiada tak do­brych właściwości tłumiących jak wełna mineralna. Innym rozwiązaniem stosowanym w ograniczeniu pro­pagacji niekorzystnych dźwięków może być stosowanie podkładek z mat wibroizolacyjnych, które doskonale nadają się do stropów drewnianych. Ważne, aby projektant i wykonawca podczas proce­su inwestycyjnego rozpatrywali izolacyjność akustyczną ja­ko całość i nie analizowali tylko poszczególnych przegród. Określenie izolacyjności akustycznej przegrody Miarą izolacyjności akustycznej przegrody jest izolacyjność­ akustyczna właściwa R wyrażana wzorem (po­miary laboratoryjne): gdzie: W1 - moc padająca na przegrodę po stronie nadawczej [W],W2 - moc przeniesiona przez przegrodę na stronę odbiorczą [W]. W przypadku pomiarów terenowych (bezpośrednio w budynku) izolacyjność akustyczna właściwa przybliżona R' wyrażona jest wzorem: gdzie: W1 - moc akustyczna padająca na przegrodę [W],W2 - moc akustyczna przenoszona przez przegrodę [W],W3 - moc akustyczna przenoszona przez elementy boczne lub inne elementy [W]. Izolacyjność akustyczna właściwa przybliżona zawsze jest niższa niż R - ponieważ zawsze pomiar jest z udziałem przenoszenia bocznego R'. Ograniczenie rozprzestrzeniania się dźwięków ude­rze­niowych w budynku wymaga zastosowania odpo­wiednich izolacji zmniejszających pobudzenie materia­łowe kon­stru­kcji u źródła i ograniczających rozprzestrzenianie się dźwięków materiałowych po konstrukcji. W takim przy­padku ko­nie­czne jest odizolowanych powierzchni podłóg na styku ze ścianami pomieszczenia (tzw. podłogi pływające). Podczas projektowania przegród, a zwłaszcza styku stropu ze ścianą, należy zwrócić uwagę (podobnie jak przy dźwiękach powietrznych) na poprawne zaprojekto­wanie takiego styku ze względu na przenosze­nie boczne dźwięków uderzeniowych. Uzyskanie normowej izolacyjności stropu od dźwięków uderzeniowych zawsze wymaga zastosowania na stropach podłóg z izolacją akustyczną. Metody obliczenia podane są w normie PN-EN 12354-2:2002 [2] oraz w instrukcji ITB nr 463/2011 [3]. Izolacyjność akustyczna od dźwięków uderzeniowych określana jest za pomocą wartości poziomu uderzeniowego, występującego w pomieszczeniu pod stropem, w czasie pra­cy znormalizowanego stukacza wytwarzającego dź­wię­ki uderzeniowe. Im mniejsza wartość poziomu ude­rzeniowego, tym lepsza zdolność stropu do ograni­czenia przenoszenia dźwięku. Pierwszym parametrem charakteryzującym izolacyjność akustyczną stropu jest określany w warunkach labo­ratoryjnych (przy braku przenoszenia bocznego) poziom uderzeniowy znormalizowany: gdzie: Li - poziom średniego ciśnienia w pomieszczeniu odbiorczym [dB],A - powierzchnia dźwiękochłonna w pomieszczeniu odbiorczym [m2],A0 - chłonność akustyczna odniesienia [m2]. Gdy zostanie uwzględnione przenoszenie dźwięku dro­gami bocznymi, izolacyjność akustyczną stropu wyraża poziom uderzeniowy przybliżony normalizowany L’n. Opisane parametry służą określeniu ważonego wskaźnika poziomu uderzeniowego znormalizowanego przybli­żo­nego L’n,w. Jest to wskaźnik, za pomocą którego opisano wymagania normowe izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych. Oblicza się go ze wzoru: gdzie: K - poprawka zależna od masy powierzchniowej stro­pu, wynikająca z bocznego przenoszenia dźwię­ku między pomieszczeniami rozdzielonymi stropem, wartości zamieszczone w normie PN-EN 12354-2:2002 [2]. Pomiary - wyniki i analiza Pomiary wykonano za pomocą miernika poziomu dźwięku DSA-50 i stu­kacza wzorcowego SM-1. Strop żelbetowy w budynku wielorodzinnym wyko­na­nym metodą tradycyjną składał się z następujących warstw: płyta kanałowa żelbetowa gr. 24 cm, styropian EPS 100 gr. 2 cm (kondygnacja IV/V) i bez styropianu - pozostałe stropy, wylewka betonowa gr. 4 cm, warstwa wykończeniowa - panele podłogowe, w kuchni i częściowo w salonie płytki terakotowe. Całkowita grubość stropu wynosiła ~31 cm. Na RYS. 3 przedstawiono strop w budynku drewnianym 5-kondygnacyjnym wykonanym metodą szkieletową. Całkowita grubość stropu wyniosła 36,5 cm. Przy­kładowe wartości jednoliczbowych ważonych wskaźni­ków po­ziomu uderzeniowego znormalizowanego przy­bli­żonego L’n,w, zmierzone i obliczone dla stropu żelbetowego ka­nałowego przedstawiono na RYS. 4, a stropu drew­nianego na RYS. 5. W analizowanym budynku 5-kondygnacyjnym izola­cyj­ność akustyczna od dźwięków uderzeniowych stropów żelbetowych między IV i V kondygnacją nie spełniała wymagań normowych [4, 5] (RYS. 4). Równoważny poziom ude­rze­niowy L’n,w stropu drewnianego odczytany dla wartości 500 Hz z przesuniętej krzywej odniesienia wynosi L’n,w = 50 dB, co nie prze­kracza maksy­ma­lnej wartości poziomu uderzeniowego o­kreślonej w normie L’n,w max = 58 dB. Zgodnie z wyma­ga­niami [4, 5] analizowany strop dre­wnia­­ny spełnia wy­ma­gania izola­cyjności od dźwięków ude­rze­niowych (RYS. 5). Analiza stropów kanałowych (gęstożebrowych) RYS. 3. Strop drewniany; rys.: archiwa autorów1 - deska gr. 15 mm, 2 - płyta pilśniowa miękka, klejona, gr. 11 mm, 3 - płyta OSB 3, klejona, gr. 22 mm, 4 - wełna mineralna 40 kg/m3 gr. 100 mm, 5 - siatka metalowa, 6 - przerwa międzymodułowa gr. 80 mm, 7 - płyta OSB 3 gr. 12 mm, 8 - łaty drewniane 30×50 mm, 9 - 2×płyta OKF o gr. 12,5 mm, 10 - belka dwuteowa 60×300 mm, 11 - krawędziaki drewniane 50×150 mm Popularne w Polsce stropy kanałowe są stosunkowo grube. Strop ze wszystkimi warstwami ma gr. 25–35 cm, jednak ze względu na niewypełnione kanały konstrukcja takich stropów jest stosu­nkowo lekka (<350 kg/m2). Aby tego ty­pu konstrukcje spełniały wymagania normowe dotyczące dźwięków uderzeniowych, na wszy­stkich stro­pach międzyko­ndygnacyjnych powinny być zasto­sowane podłogi pływające (przenoszenie bo­czne) z doda­tkową izolacją akustyczną w postaci np. ela­sty­­cznych płyt styropianowych o właściwo­ściach tłumiących dźwięki o gr. co najmniej 27 mm. Niestety, w analizowanym przypadku brak było tego typu rozwiązań [6]. RYS. 4. Wyniki pomiarów terenowych stropu żelbetowego kanałowego od dźwięków uderzeniowych L’n,w (C1) = 64 dB, L’n,w = 58 dB, L’n,w (C1) - ważony wskaźnik poziomu znormalizowanego dopuszczalnego, nie spełnia wymagań; rys.: archiwa autorów Podsumowanie W pracy przedstawiono wyniki pomiarów terenowych izolacyjności akustycznej stropów międzykondygna­cyj­nych od dźwięków uderzeniowych. Pomiary sporządzono w budynkach mieszkalnych ze stropami żelbetowymi wykonanymi w technologii kanałowej oraz drewnianymi z izolacją akustyczną z wełny mineralnej. W przypadku stropów kanałowych otrzymane wartości wskaźnika izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych w żadnym z pomieszczeń nie spełniały wymagań normowych (w przedstawionym przykładzie L’n,w (C1) = 64 dB, L’n,w dop = 58 dB według normy). RYS. 5. Wyniki pomiarów terenowych stropu drewnianego od dźwięków uderzeniowych; rys.: archiwa autorów Przyczyną niespełnienia wymagań był brak izolacji aku­stycznej na wszystkich kondygnacjach. Na dwu ostatnich kondygnacjach IV/V położono warstwę styropianu EPS 100 o gr. 2 cm, który posiada słabą izolacyjność akustyczną. Do izolacji akustycznej należałoby zastosować elastyczne płyty styropianowe. Nie wykonano również podłogi pływającej. Stropy drewniane spełniały wymagania normowe dzięki zastosowanym rozwiązaniom, głównie zastosowaniu 2×100 mm wełny mineralnej w układzie pokazanym na RYS. 3. Niestety, w większo­ści przypadków jest problem z po­prawnie zaprojekto­waną, a następnie wykonaną izolacją akustyczną stropów drewnianych. Przedstawiony przy­kład jest je­d­nym z nielicznych, gdzie takie wyma­gania zostały spełnione. Literatura I. Ickiewicz, J. Ickiewicz, "Badania izolacyjności aku­stycznej przegród budowlanych w budownictwie drew­nia­nym" [projekt współfinansowany ze środków UE], Politechnika Białostocka, 2015. PN-EN 12354-2:2002, "Akustyka budowlana. określenie właściwości akustycznych budynku na podstawie właściwości elementów". Część 2: "Izolacyjność od dźwięków uderzeniowych miedzy pomieszczeniami". Instrukcje, Wytyczne, Poradniki nr 448/2009, "Wła­ściwości dźwiękoizolacyjne stropów oraz zasady doboru podłóg z uwagi na izolacyjność od dźwięków uderze­niowych stropów masywnych", ITB, Warszawa 2011. PN-B-02151-3:1999, "Ochrona przed hałasem w budy­n­kach. Izolacyjność akustyczna przegród w budyn­kach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych". PN-EN ISO 717-2:2013-08, "Akustyka. Ochrona przed hała­sem pomieszczeń w budynkach oraz izolacyjność od dźwię­ków uderzeniowych". B. Szudrowicz, "Ocena izolacyjności akustycznej sto­so­wanych w Polsce wyrobów do przegród wewnętrznych w świetle badań ITB", kwartalnik 3 (127)/2003. PN-EN ISO 717-1:2013 -OBE2/A, "Akustyka. Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budynku. Część 1". Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera! tagi: izolacja akustyczna izolacyjność akustyczna dźwięki uderzeniowe akustyka stropów stropy międzypiętrowe strop drewniany strop żelbetowy przenoszenie dźwięku Galeria zdjęć Tytuł przejdź do galerii Powiązane Czego szukasz na portalu Ekspert Budowlany? szczegółowa ankieta Czego szukasz na portalu Ekspert Budowlany? szczegółowa ankieta Redakcja Jak chronić dom przed pożarem? Jak chronić dom przed pożarem? Ochrona przeciwpożarowa nie jest tym, na czym się skupiamy się najbardziej budując dom. Zwłaszcza, że przepisy dotyczące domów jednorodzinnych nie są pod tym względem bardzo wymagające. Tego obszaru nie... Ochrona przeciwpożarowa nie jest tym, na czym się skupiamy się najbardziej budując dom. Zwłaszcza, że przepisy dotyczące domów jednorodzinnych nie są pod tym względem bardzo wymagające. Tego obszaru nie warto jednak zaniedbywać. Wybór odpowiednich zabezpieczeń przeciwogniowych w przyszłości może nas uratować przed pożarem. mgr inż. architekt Tomasz Rybarczyk Energooszczędne budynki – idea, projektowanie, materiały, technologie, instalacje… Energooszczędne budynki – idea, projektowanie, materiały, technologie, instalacje… Podpowiadamy, jak zbudować energooszczędny dom, począwszy od projektu, usytuowania budynku na działce, aż po dobór materiałów i technologii oraz wykonawstwo. Podpowiadamy, jak zbudować energooszczędny dom, począwszy od projektu, usytuowania budynku na działce, aż po dobór materiałów i technologii oraz wykonawstwo. mgr inż. Piotr Harassek, ekspert ds. technicznych Stowarzyszenia „Białe murowanie” Z czego zbudować solidne i energooszczędne ściany? Z czego zbudować solidne i energooszczędne ściany? Wymagające przepisy o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki [1] nakazują projektowanie i wznoszenie niemal wszystkich obiektów co najmniej w standardzie energooszczędnym. Wymagające przepisy o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki [1] nakazują projektowanie i wznoszenie niemal wszystkich obiektów co najmniej w standardzie energooszczędnym. Redakcja Cieplej i oszczędniej Cieplej i oszczędniej Od początku 2021 r. każdy nowy budynek mieszkalny musi być nie tylko dobrze ocieplony, ale także wyposażony w urządzenia korzystające z energii odnawialnej. Nadchodzące zmiany Warunków Technicznych w zakresie... Od początku 2021 r. każdy nowy budynek mieszkalny musi być nie tylko dobrze ocieplony, ale także wyposażony w urządzenia korzystające z energii odnawialnej. Nadchodzące zmiany Warunków Technicznych w zakresie współczynników przenikania ciepła oznaczają wzrost komfortu cieplnego i większe oszczędności energii. Redakcja Systemy elewacji wentylowanych w nowoczesnym budownictwie Systemy elewacji wentylowanych w nowoczesnym budownictwie Elewacja wentylowana to kompletny system elewacyjny, składający się przede wszystkim z podkonstrukcji (rusztu), izolacji termicznej, szczeliny wentylacyjnej i okładziny elewacyjnej, wykonanej najczęściej... Elewacja wentylowana to kompletny system elewacyjny, składający się przede wszystkim z podkonstrukcji (rusztu), izolacji termicznej, szczeliny wentylacyjnej i okładziny elewacyjnej, wykonanej najczęściej z płyt. Mogą być stosowane zarówno w nowych, jak i modernizowanych budynkach. Dzięki dużym możliwościom kreowania wyglądu budynku, a także optymalnym parametrom cieplno-wilgotnościowym znajdują uznanie zarówno inwestorów, jak i architektów. mgr inż. Bartłomiej Monczyński Przyczyny zawilgacania budynków Przyczyny zawilgacania budynków Wykonanie hydroizolacji w budynku, który w wyniku braku, uszkodzenia lub technicznego zużycia uszczelnienia uległ zawilgoceniu (tj. hydroizolacji wtórnej [1]), jest zagadnieniem na tyle złożonym, że praktycznie... Wykonanie hydroizolacji w budynku, który w wyniku braku, uszkodzenia lub technicznego zużycia uszczelnienia uległ zawilgoceniu (tj. hydroizolacji wtórnej [1]), jest zagadnieniem na tyle złożonym, że praktycznie każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie. RECTOR Polska Sp. z Wymiana stropów Wymiana stropów Wiele budynków, a szczególnie te wzniesione na przełomie XIX i XX wieku kamienice i pałace, ze względu na zły stan techniczny, wymaga obecnie remontu, a często niezbędne jest wzmocnienie lub wymiana stropu.... Wiele budynków, a szczególnie te wzniesione na przełomie XIX i XX wieku kamienice i pałace, ze względu na zły stan techniczny, wymaga obecnie remontu, a często niezbędne jest wzmocnienie lub wymiana stropu. Budynki te zwykle posiadają stropy o konstrukcji drewnianej lub stalowej. Fundamenty wykonywane pod takimi obiektami najczęściej były zaprojektowane pod kątem lekkich ogólnodostępnych wówczas rodzajów stropów. Konstruktorzy, po ocenie stanu technicznego budynku, najczęściej decydują się na drogie... Stropy panelowe – łatwy montaż, modułowość, niskie koszty Stropy panelowe – łatwy montaż, modułowość, niskie koszty W polskim budownictwie mieszkaniowym przez lata dominowały tradycyjne rozwiązania takie jak żelbetowe stropy monolityczne czy gęstożebrowe stropy Teriva. Jednak z uwagi na wysokie koszty i dużą pracochłonność... W polskim budownictwie mieszkaniowym przez lata dominowały tradycyjne rozwiązania takie jak żelbetowe stropy monolityczne czy gęstożebrowe stropy Teriva. Jednak z uwagi na wysokie koszty i dużą pracochłonność oraz niezgodność z europejskimi normami (w przypadku stropów Teriva) obecnie klienci poszukują zupełnie innych rozwiązań. Kamil Kiejna, prezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Producentów Styropianu (PSPS) Szary styropian – inteligentna termoizolacja Szary styropian – inteligentna termoizolacja Szary styropian, najmłodsze dziecko branży EPS, które potoczną nazwę handlową zawdzięcza swojemu kolorowi, wyróżnia się nie tylko barwą. Korzyści płynące z innowacyjnych właściwości tego materiału sprawiły,... Szary styropian, najmłodsze dziecko branży EPS, które potoczną nazwę handlową zawdzięcza swojemu kolorowi, wyróżnia się nie tylko barwą. Korzyści płynące z innowacyjnych właściwości tego materiału sprawiły, że szare płyty szybko zyskały miano termoizolacji klasy premium, a szary kolor na elewacjach stał się znakiem energooszczędności i jakości. mgr inż. Maciej Rokiel System ETICS – kiedy nie da się naprawić uszkodzeń? System ETICS – kiedy nie da się naprawić uszkodzeń? Odpowiedź na pytanie, jak uniknąć problemów w czasie eksploatacji, nie jest łatwa. Wbrew pozorom nie sprowadza się tylko do poprawnego wykonawstwa. Odpowiedź na pytanie, jak uniknąć problemów w czasie eksploatacji, nie jest łatwa. Wbrew pozorom nie sprowadza się tylko do poprawnego wykonawstwa. Kamil Kiejna, prezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Producentów Styropianu (PSPS) Branża styropianowa gotowa na nowe wymagania Branża styropianowa gotowa na nowe wymagania Od 1 stycznia 2021 r. projektanci i inwestorzy muszą się liczyć z nowymi wymaganiami dla budynków dotyczącymi niższego współczynnika przenikania ciepła przez przegrody (U) oraz maksymalnego zapotrzebowania... Od 1 stycznia 2021 r. projektanci i inwestorzy muszą się liczyć z nowymi wymaganiami dla budynków dotyczącymi niższego współczynnika przenikania ciepła przez przegrody (U) oraz maksymalnego zapotrzebowania budynku na energię pierwotną (Ep). Oba współczynniki wpływają nie tylko na proces projektowania i budowy domów, ale również na wybór sposobu ich ogrzewania. Nieodpowiednio zaizolowane ściany, podłogi czy dachy oraz przestarzałe technologicznie kotły nie będą w stanie sprostać obostrzeniom. Anna Gil, Stowarzyszenie Komfort Ciszy Jak się chronić przed hałasem Jak się chronić przed hałasem Energooszczędność, koszty ogrzewania i chłodzenia budynku, a co z akustyką? Kupując dom lub mieszkanie, niezbyt często zastanawiamy się nad tym aspektem i zazwyczaj go pomijamy. A świadomość w zakresie... Energooszczędność, koszty ogrzewania i chłodzenia budynku, a co z akustyką? Kupując dom lub mieszkanie, niezbyt często zastanawiamy się nad tym aspektem i zazwyczaj go pomijamy. A świadomość w zakresie możliwości zarządzania własnym komfortem akustycznym może mieć wpływ na jakość naszego życia. Modne ściany i stylowe podłogi Modne ściany i stylowe podłogi Podłogi i ściany traktujemy zazwyczaj po macoszemu. Najczęściej stanowią one neutralne tło dla aranżacji wnętrza. Najwyższy czas to zmienić i wykorzystać potencjał tkwiący w dużych powierzchniach do stworzenia... Podłogi i ściany traktujemy zazwyczaj po macoszemu. Najczęściej stanowią one neutralne tło dla aranżacji wnętrza. Najwyższy czas to zmienić i wykorzystać potencjał tkwiący w dużych powierzchniach do stworzenia atrakcyjnej, niebanalnej aranżacji przestrzeni. Zwłaszcza, że projektanci i producenci proponują wiele ciekawych rozwiązań. Warto przyjrzeć się nowym materiałom, kolorystyce, fakturom i motywom dekoracyjnym materiałów służących do wykończenia ścian i podłóg i zastosować je we własnym domu.... Waldemar Joniec Kamery termowizyjne do badania jakości izolacji Kamery termowizyjne do badania jakości izolacji Kamery termowizyjne stosowane w branży budowlanej, ciepłowniczej i instalacyjnej pozwalają skontrolować stan izolacji budynków, rurociągów, wymienników ciepła, instalacji, a nawet ocenić jakość montażu... Kamery termowizyjne stosowane w branży budowlanej, ciepłowniczej i instalacyjnej pozwalają skontrolować stan izolacji budynków, rurociągów, wymienników ciepła, instalacji, a nawet ocenić jakość montażu kolektorów słonecznych. dr inż. Robert Stachniewicz Badania szczelności budynków z wykorzystaniem kamery termowizyjnej Badania szczelności budynków z wykorzystaniem kamery termowizyjnej Wentylacja w budynku stanowi dużą część jego bilansu cieplnego. W budynkach jednorodzinnych o niskiej izolacyjności cieplnej przegród może stanowić do 20%, natomiast w budynkach niskoenergetycznych i pasywnych... Wentylacja w budynku stanowi dużą część jego bilansu cieplnego. W budynkach jednorodzinnych o niskiej izolacyjności cieplnej przegród może stanowić do 20%, natomiast w budynkach niskoenergetycznych i pasywnych z racji małych strat ciepła przez przegrody zewnętrzne, jej udział znacząco wzrasta. dr inż. Bożena Orlik-Kożdoń, dr inż. Janusz Belok, dr inż. Tomasz Steidl Termowizja w diagnostyce budynków Termowizja w diagnostyce budynków Poznaj podstawowe pojęcia stosowane w termografii. Jakie błędy popełniają najczęściej osoby wykonujące badania z użyciem kamery termowizyjnej? Poznaj podstawowe pojęcia stosowane w termografii. Jakie błędy popełniają najczęściej osoby wykonujące badania z użyciem kamery termowizyjnej? W jakim domu chciałbyś mieszkać? W jakim domu chciałbyś mieszkać? Od 2021 roku nowo projektowane domy będą musiały spełniać surowsze wymagania dotyczące efektywności energetycznej. Każdy nowy budynek mieszkalny będzie musiał być nie tylko dobrze ocieplony, ale będą w... Od 2021 roku nowo projektowane domy będą musiały spełniać surowsze wymagania dotyczące efektywności energetycznej. Każdy nowy budynek mieszkalny będzie musiał być nie tylko dobrze ocieplony, ale będą w nim musiały być również zastosowane urządzenia korzystające z energii odnawialnej. Kamil Kiejna, prezes zarządu Polskiego Stowarzyszenia Producentów Styropianu (PSPS) Wymagania podczas stosowania szarego styropianu Wymagania podczas stosowania szarego styropianu Szary styropian to produkt nowej generacji i przyszłość rynku materiałów termoizolacyjnych. Jest to jednak produkt wymagający. Dlatego podczas prac ociepleniowych bezwzględnie należy przestrzegać kilku... Szary styropian to produkt nowej generacji i przyszłość rynku materiałów termoizolacyjnych. Jest to jednak produkt wymagający. Dlatego podczas prac ociepleniowych bezwzględnie należy przestrzegać kilku ważnych zasad. Danuta Baprawska Fasada jak malowana Fasada jak malowana Farby elewacyjne decydują o estetyce budynków, ale nie tylko. W zależności od potrzeb mogą też chronić dom przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych oraz rozwojem grzybów i pleśni. Na co... Farby elewacyjne decydują o estetyce budynków, ale nie tylko. W zależności od potrzeb mogą też chronić dom przed niekorzystnym działaniem warunków atmosferycznych oraz rozwojem grzybów i pleśni. Na co więc zwrócić uwagę przy wyborze farby fasadowej, aby budynek jak najdłużej dobrze wyglądał? TESTO Nowa kamera termowizyjna testo 883 Nowa kamera termowizyjna testo 883 Testo jako ekspert w dziedzinie technologii pomiarowej poszerza swoją ofertę o nową kamerę termowizyjną testo 883 dla audytorów energetycznych. Charakteryzuje się ona najlepszą jakością obrazu oraz umożliwia... Testo jako ekspert w dziedzinie technologii pomiarowej poszerza swoją ofertę o nową kamerę termowizyjną testo 883 dla audytorów energetycznych. Charakteryzuje się ona najlepszą jakością obrazu oraz umożliwia tworzenie profesjonalnych raportów pomiarowych, co znacznie ułatwia codzienną pracę przy jednoczesnym oszczędzaniu kosztów ogrzewania i energii. JAF Polska Sp. z Drewniana konstrukcja do solidnego domu Drewniana konstrukcja do solidnego domu „Najważniejsze jest to, co niewidoczne dla oczu” – ten cytat z „Małego Księcia” doskonale wpasowuje się w nasze codzienne wybory, również te budowlane. Dlatego budując dom, najpierw zadbajmy o jego solidne... „Najważniejsze jest to, co niewidoczne dla oczu” – ten cytat z „Małego Księcia” doskonale wpasowuje się w nasze codzienne wybory, również te budowlane. Dlatego budując dom, najpierw zadbajmy o jego solidne fundamenty i przede wszystkim konstrukcję. Czy drewno użyte jako podstawa domu zagwarantuje mu wytrzymałość oraz długowieczność? Odpowiedzi na to pytanie udziela Sławomir Perliński, Product Manager w JAF Polska. Nicola Hariasz Sufity podwieszane o podwyższonych właściwościach akustycznych Sufity podwieszane o podwyższonych właściwościach akustycznych Sufity podwieszane mogą stanowić ciekawy i nowoczesny element aranżacji wnętrza. Choć najczęściej kojarzą się z białymi klasycznymi modułami, są dostępne niemal w każdym kolorze i różnej stylistyce. Sufity podwieszane mogą stanowić ciekawy i nowoczesny element aranżacji wnętrza. Choć najczęściej kojarzą się z białymi klasycznymi modułami, są dostępne niemal w każdym kolorze i różnej stylistyce. mgr inż. Damian Czernik Nowe standardy energooszczędności od 2021 roku Nowe standardy energooszczędności od 2021 roku Od 1 stycznia 2021 r. obowiązują nowe przepisy Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te podnoszą wymagania stawiane nowoprojektowanym... Od 1 stycznia 2021 r. obowiązują nowe przepisy Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te podnoszą wymagania stawiane nowoprojektowanym budynkom w zakresie izolacji cieplnej ścian i przegród oraz wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Dlatego w poniższym artykule podpowiadam, na co zwrócić uwagę przy projektowaniu budynków mieszkalnych na nowych zasadach oraz jak spełnić wymagania w zakresie wskaźnika wykorzystania... Najnowsze produkty i technologie STIEBEL ELTRON Polska Sp. z o. o. Wentylacja z rekuperacją. Wybierz dobrze! Wentylacja z rekuperacją. Wybierz dobrze! Wentylacja z rekuperacją to najpopularniejszy system wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła. Centralne zintegrowane systemy wentylacyjne STIEBEL ELTRON zapewniają ciepłą wodę, ogrzewanie... Wentylacja z rekuperacją to najpopularniejszy system wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła. Centralne zintegrowane systemy wentylacyjne STIEBEL ELTRON zapewniają ciepłą wodę, ogrzewanie pomieszczeń, wentylację i chłodzenie w jednym, natomiast docentralne systemy wentylacyjne przeznaczone są do modernizacji i uzupełniania istniejących systemów. ALLEMEN Co jest potrzebne do malowania ścian? Lista niezbędnych narzędzi Co jest potrzebne do malowania ścian? Lista niezbędnych narzędzi Samodzielne malowanie ścian w mieszkaniu czy w domu to bardzo dobry, a jednocześnie ekspresowy sposób na odświeżenie jego wyglądu. Jednak żeby rzeczywiście tak było, warto mieć pod ręką najważniejsze narzędzia,... Samodzielne malowanie ścian w mieszkaniu czy w domu to bardzo dobry, a jednocześnie ekspresowy sposób na odświeżenie jego wyglądu. Jednak żeby rzeczywiście tak było, warto mieć pod ręką najważniejsze narzędzia, które na pewno przydadzą Ci się podczas pracy. O jakich akcesoriach mówimy? Co jest kompletnym must have, a co fajnym dodatkiem, który może się przydać, ale nie musi? STIEBEL ELTRON Polska Sp. z o. o. Monoblok – pompy ciepła na nowe czasy Monoblok – pompy ciepła na nowe czasy Pompy ciepła są uważane za główny element neutralnego klimatycznie systemu energetycznego, mogą bowiem zastąpić systemy grzewcze wykorzystujące paliwa kopalne węgiel czy gaz. Rosnące koszty ogrzewania,... Pompy ciepła są uważane za główny element neutralnego klimatycznie systemu energetycznego, mogą bowiem zastąpić systemy grzewcze wykorzystujące paliwa kopalne węgiel czy gaz. Rosnące koszty ogrzewania, coraz większa świadomość ekologiczna społeczeństwa oraz programy dofinansowań do nowoczesnych źródeł ciepła powodują, że inwestorzy chętniej instalują pompy ciepła w swoich domach. Urbanwind Recykling energii na rzecz spowolnienia zmian klimatu z wykorzystaniem Urban Wind Power Station Recykling energii na rzecz spowolnienia zmian klimatu z wykorzystaniem Urban Wind Power Station Jesteśmy coraz bardziej świadomi zagrożeń, jakie niesie globalne ocieplenie. Staramy się działać proekologicznie – nikogo nie dziwi segregacja śmieci czy recykling zużytych materiałów, ale wśród tych... Jesteśmy coraz bardziej świadomi zagrożeń, jakie niesie globalne ocieplenie. Staramy się działać proekologicznie – nikogo nie dziwi segregacja śmieci czy recykling zużytych materiałów, ale wśród tych działań pomijany jest recykling energii. Viessmann To lato będzie gorące – sprawdź ofertę klimatyzatorów Vitoclima od Viessmann To lato będzie gorące – sprawdź ofertę klimatyzatorów Vitoclima od Viessmann Klimatyzacja w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych już od dawna nie kojarzy się z luksusem, a staje się wręcz standardem. Podstawową jej zaletą jest zapewnienie komfortu termicznego, który przekłada... Klimatyzacja w mieszkaniach lub domach jednorodzinnych już od dawna nie kojarzy się z luksusem, a staje się wręcz standardem. Podstawową jej zaletą jest zapewnienie komfortu termicznego, który przekłada się na wygodę życia mieszkańców. Poznaj zalety systemów klimatyzacji Vitoclima marki Viessmann. Postal Steel Group Polska Sp. z Dom i ogród – popularne akcesoria i wyposażenie Dom i ogród – popularne akcesoria i wyposażenie Każdy, kto dekoruje dom i ogród, doskonale wie, że szukanie akcesoriów to ciągła praca. Na co warto więc zwrócić uwagę, by wybrane przez nas elementy wyposażenia okazały się praktyczne? I jak znaleźć te,... Każdy, kto dekoruje dom i ogród, doskonale wie, że szukanie akcesoriów to ciągła praca. Na co warto więc zwrócić uwagę, by wybrane przez nas elementy wyposażenia okazały się praktyczne? I jak znaleźć te, które jednocześnie będą estetyczne i trwałe? Podpowiadamy, o których popularnych akcesoriach warto pamiętać podczas aranżacji własnej przestrzeni. GERARD AHI Roofing Kft. Oddział w Polsce Sp. z | RTG Roof Tile Group Dach marzeń: stylowy, nowoczesny i wyjątkowo odporny Dach marzeń: stylowy, nowoczesny i wyjątkowo odporny Czy chciałbyś mieć elegancki, nowoczesny dach, o niepowtarzalnym antracytowym kolorze, który zapewni Twojemu domowi najlepszą ochronę? Czy chciałbyś mieć elegancki, nowoczesny dach, o niepowtarzalnym antracytowym kolorze, który zapewni Twojemu domowi najlepszą ochronę? Najlepsze kotły gazowe – jak wybrać Najlepsze kotły gazowe – jak wybrać Pomimo rosnących cen paliw i zmian na rynku w dostępności surowców takich jak gaz ziemny, ogrzewanie gazowe wciąż pozostaje jednym z bardziej ekonomicznych, a przy tym efektywnych i bezpiecznych sposobów... Pomimo rosnących cen paliw i zmian na rynku w dostępności surowców takich jak gaz ziemny, ogrzewanie gazowe wciąż pozostaje jednym z bardziej ekonomicznych, a przy tym efektywnych i bezpiecznych sposobów na ciepło w domu. Aby zmaksymalizować tę efektywność i ograniczyć koszt ogrzewania, potrzebna jest odpowiednia infrastruktura, czyli inaczej mówiąc dobrej jakości sprzęty użyte w instalacji grzewczej. Najważniejszym zaś urządzeniem jest wysokiej klasy kocioł gazowy, wyposażony w energooszczędne rozwiązania... Remmers Polska Sp. z Talent MB FL 2K, czyli uszczelnienie, klejenie oraz spoinowanie jednym produktem Talent MB FL 2K, czyli uszczelnienie, klejenie oraz spoinowanie jednym produktem Jako specjalista od hydroizolacji firma Remmers postawiła sobie za zadanie ochronę wszelkiego rodzaju konstrukcji przed wilgocią, ich renowację, a tym samym długotrwałe utrzymanie. Aby osiągnąć ten cel,... Jako specjalista od hydroizolacji firma Remmers postawiła sobie za zadanie ochronę wszelkiego rodzaju konstrukcji przed wilgocią, ich renowację, a tym samym długotrwałe utrzymanie. Aby osiągnąć ten cel, powstają innowacyjne produkty, które spełniają najwyższe standardy jakości, a jednocześnie są przyjazne dla użytkownika. Ściany wewnętrzne, które pełnią rolę przegród funkcjonalnych mieszkań i domów, powinny również spełniać określone wymagania chroniące głównie przed rozchodzeniem się hałasów, a niekiedy ograniczać przenikalność cieplną. Szczególne, odrębne wymagania stawiane są ściankom, które mają pełnić rolę oddzielenia pożarowego. Przepisy dotyczące ścian wewnętrznych Wytyczne dotyczące ochrony przed hałasem obiektów mieszkalnych zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie opublikowane jako tekst jednolity w Dzienniku Ustaw jako obwieszczenie ministra inwestycji i rozwoju z dn. r. poz. 1065 z późn. zm. Szczegółowe wymagania dotyczące parametrów przegród i dopuszczalnego poziomu hałasu określone są w Polskich Normach. Wprowadzony do tych wymagań zakres ochrony akustycznej w praktyce obejmuje zabezpieczenia przed hałasem "własnym" powstającym w wydzielonym mieszkaniu lub domu jednorodzinnym oraz dźwiękami wytwarzanymi w sąsiednich lokalach czy budynkach w zabudowie szeregowej, korytarzach, klatkach schodowych czy w przylegających do mieszkań obiektach użyteczności publicznej lub instalacji technicznych. W obrębie mieszkania przegrody wewnętrzne - ścianki działowe pokojów, powinny zapewniać tłumienie hałasu określonego wskaźnikiem izolacyjności akustycznej R’A1 nie mniejszym niż 30 dB, a w przypadku przylegania do łazienki tłumienie powinno wynosić co najmniej 35 dB. Podstawowa izolacyjność ścian pomieszczeń mieszkalnych oddzielających je od korytarzy, klatek schodowych, sąsiednich mieszkań czy budynków z zabudowie bliźniaczej bądź szeregowej, powinna wynosić ponad 50 dB. W sąsiedztwie instalacji technicznych budynku, pomieszczeń komercyjnych czy ogólnodostępnych wskaźnik ten powinien wynosić 55 - 67 dB zależnie od sposobu użytkowania hałaśliwych obiektów. Oprócz dostatecznej izolacyjności akustycznej niektóre ściany wewnętrzne muszą tez spełniać wymagania odnośnie ciepłochronności. W przypadku rozdzielania pomieszczeń ogrzewanych i nieogrzewanych np. między częścią mieszkalną i garażem współczynnik przenikania ciepła U nie może być większy niż 0,3 W/(m2 K). Z kolei przegrody między pomieszczeniami o różnicy temperatury ponad 8°C, a także oddzielające klatki schodowe i korytarze muszą zapewniać ciepłochronność na poziomie współczynnika U poniżej 1,0W/(m2 K). Inwestorzy powinni też zwrócić uwagę na izolację cieplną między domami w zabudowie szeregowej. Wskazane jest zapewnienie izolacji cieplnej na poziomie wymaganym dla ścian zewnętrznych, gdyż sąsiedni obiekt może być nie użytkowany i nie ogrzewany powodując przy niskiej ciepłochronności znaczne straty ciepła. Materiały do budowy ścian wewnętrznych Do postawienia przegród wewnętrznych wykorzystuje się drobnowymiarowe materiały ścienne, duże bloczki lub konstrukcje szkieletowe z pokryciem płytowym. Wewnątrz wydzielonych mieszkań czy domów jednorodzinnych wymagania akustyczne spełniają niemal wszystkie rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe. Jedynie ściany oddzielające łazienkę powinny być stawiane z materiałów o podwyższonej dźwiękochronności, zabezpieczając przed rozchodzeniem się, np. odgłosów podczas napełniania wanny czy uruchomienia spłuczki. Cześć przegród wewnątrzlokalowych pełni też rolę ściany nośnych, które z reguły mają dużą masę powierzchniową i równocześnie stanowią dobrą przegrodę akustyczną. W przypadku ścian oddzielających korytarze w budynkach wielorodzinnych czy pomieszczenia o obniżonej temperaturze mogą one wymagać postawienia ich jako trójwarstwowych zapewniając w ten sposób konieczną izolacyjność cieplną i akustyczną, jak też wytrzymałość na uszkodzenia. Ścianki z pustaków ceramicznych i bloczków betonu komórkowego są popularnym materiałem do budowy przegród wewnątrzlokalowych, ale ich grubość nie powinna być mniejsza niż 12 cm i powinny być obustronnie pokryte warstwą tynku. Zapewniają one podstawową ochronę przed hałasem, ale w przypadku oddzielenia od łazienki tłumienie dźwięków może okazać się niezadowalające, gdy przylega ona do sypialni. Lepszą izolację akustyczną zapewniają materiały pełne bądź drążone o większej masie objętościowej i jednocześnie wygodne do budowania i wykończenia. Bloczki z betonu komórkowego. Takimi własnościami charakteryzują się bloczki wapienno-piaskowe (silikatowe), które już przy grubości 8 cm zapewniają uzyskanie wskaźnika izolacyjności akustycznej R’A1 na poziomie 42 dB. Dzięki gładkiej powierzchni bloczków i możliwości murowania na cienkie spoiny, do wykończenia ścian z tych bloczków można wykorzystać tynk cienkowarstwowy. Bloczki silikatowe. Wygodne murowanie i wykończenie umożliwiają też systemowe bloczki gipsowe, które przy grubości 8 cm zapewniają ograniczenie przenikania hałasu o wartości 38 dB. Starannie zbudowana ścianka nie wymaga tynkowania, a jedynie miejscowych wypełnień i przeszlifowania. Samodzielne ścinki działowe o konstrukcji szkieletowej mogą być dowolnie konfigurowane pod względem izolacyjności akustycznej, jak i możliwości obciążeń powierzchniowych. Ich szczególną zaletą jest łatwość postawienia w dowolnym miejscu, gdyż nie obciążają zbytnio stropu, a także pozwalają na ukrycie poprowadzonych w jej wnętrzu różnorodnych instalacji. Stawiane są o różnych szerokościach stelażu - 5 cm, 7,5 cm bądź 10 cm, z wypełnieniem wełną mineralną tłumiącą dźwięki i z pojedynczym bądź podwójnym pokryciem płytami gipsowo-kartonowymi. Zależnie od zestawienia warstw i szerokości ścianki, uzyskuje ona wskaźnik izolacyjności akustycznej od 35 dB nawet do 60 dB. Konstrukcje te mogą być również wykorzystywane jako dodatkowe ekrany - ścianki osłonowe poprawiające ciepło- i dźwiękochronność, np. ścian murowanych. Prefabrykowane płyty gipsowe. Izolacja cieplna i akustyczna Zapewnienie ochrony przed hałasem, jak i dostatecznej izolacyjności cieplnej, może sprawiać problemy przy budowie ścian oddzielających pomieszczenia mieszkalne od klatki schodowej. Jeśli nie jest ona jednocześnie ścianą konstrukcyjną, to do jej budowy wykorzystuje się najczęściej bloczki wapienno-piaskowe charakteryzujące się wysoką izolacyjnością dźwięków. Już przy grubości 18 cm zapewnia ona dostateczną ochronę akustyczną (R’A1 powyżej 50 dB), ale jako jednowarstwowa - zbyt małą ciepłochronność. Przewodność cieplna dla tego materiału to ok. 0,8 W/(m K), co przy tej grubości przegrody zapewnia współczynnik przenikalności U na poziomie ponad 4,0 W/(m2 K), czyli znacznie powyżej wymaganej wartości - nie większej niż 1 W/(m2 K). Zwiększenie grubości tylko samego materiału konstrukcyjnego nie poprawi ciepłochronności, dlatego ściany powinny być stawiane jako warstwowe, np. z dwóch warstw bloczków silikatowych grubości 12 cm i wypełnienia przestrzeni między nimi materiałem termoizolacyjnym ze styropianu lub wełny mineralnej. Jeśli przegroda pełni również rolę ściany konstrukcyjnej, np. z pustaków ceramicznych bądź betonu komórkowego - materiałów o względnie dobrej ciepłochronności, wymagane parametry uzyskuje się poprzez dostawienie ścianki z bloczków silikatowych poprawiającej izolacyjność akustyczną tej przegrody. autor: Cezary Jankowskioprac.: Maja Wychowanieczdjęcie otwierające: Xella Polskazdjęcie w tekście: Redakcja W zdecydowanej większości stropy jednorodzinnych domów murowanych wykonywane są z betonu. Od drewnianych, które też można by wykonywać w takich budynkach, są one nie tylko bezpieczniejsze w razie pożaru, ale również bardziej trwałe i mniej akustyczne. Nie bez znaczenia jest także to, że stropy żelbetowe, powiązane z murowanymi ścianami nośnymi za pomocą wieńców żelbetowych, usztywniają cały dom i czynią go zdecydowanie bardziej odpornym na uszkodzenia, spowodowane na przykład nierównomiernym osiadaniem gruntu pod fundamentami. Teraz w domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się gęstożebrowe stropy typu teriva z częściowo prefabrykowanymi belkami i pustakami wypełniającymi oraz monolityczne płyty żelbetowe, w całości wykonywane na placu budowy na deskowaniu inwentaryzowanym. Zdecydowanie rzadziej są to częściowo prefabrykowane stropy płytowe typu filigran, a także – kiedyś bardzo popularne w budownictwie wielorodzinnym – całkowicie prefabrykowane żelbetowe stropy kanałowe. Zobacz: Które stropy z betonu stosuje się w domach jednorodzinnych najczęściej? Stropy sprężone Jeszcze rzadziej na budowach domów jednorodzinnych można spotkać stropy, które – choć są wykonane z betonu i stali – nie są żelbetowe, tylko sprężone. Są to kanałowe płyty strunobetonowe, których postronny obserwator raczej nie odróżni od podobnych żelbetowych. Nie tylko dlatego, że wyglądają podobnie, ale jedne i drugie układa się na ścianach nośnych domu za pomocą dźwigu (Fot. 1) – zazwyczaj bezpośrednio z samochodu, który przywiózł je z wytwórni. Podstawowa różnica pomiędzy oboma rodzajami takich płyt stropowych wynika z tego, że nośność zginanych elementów sprężonych zapewniona jest w inny sposób niż żelbetowych. W tych ostatnich zbrojenie z prętów stalowych przejmuje całość naprężeń rozciągających dopiero wtedy, gdy elementy te pod wpływem obciążeń zaczynają się rysować. W przeciwieństwie do nich, elementy strunobetonowe są w fazie produkcji tak mocno sprężone w tych strefach, które później są rozciągane, że pod obciążeniem nie rysują się, co oznacza, że nie pojawiają się w nich naprężenia rozciągające. Zobacz: Czym żelbet różni się od betonu sprężonego? Są też inne różnice pomiędzy płytowymi stropami żelbetowymi i sprężonymi. Choć jedne i drugie wykonywane są z podobnych materiałów, to beton, który stosowany jest w konstrukcjach sprężonych musi mieć zdecydowanie większą wytrzymałość na ściskanie niż w żelbetowych (powinien być co najmniej klasy C40/50). Dodatkowo taki beton charakteryzuje się bardzo dobrą przyczepnością do stali, co w konstrukcjach strunobetonowych jest szczególnie ważne, ponieważ to dzięki niej przekazywane są z cięgien – po ich zwolnieniu – naprężenia sprężające płyty strunobetonowe. Podobnie jest ze stalą. Do sprężania konstrukcji strunobetonowych stosuje się przeciąganą na zimno stal wysokowęglową w postaci pojedynczych strun lub splotów. Ma ona dużo większą wytrzymałość na rozciąganie od tej, która stosowana jest do zbrojenia konstrukcji żelbetowych. Stal ta charakteryzuje się też małą relaksacją, czyli spadkiem naprężeń w czasie, co powodowałoby obniżenie nośności konstrukcji sprężonych. Dzięki lepszym parametrom wytrzymałościowym betonu i stali, stropy z płyt strunobetonowych (Fot. 2) są lżejsze i mają mniejszą grubość od tych, które wykonane są z otworowych płyt żelbetowych, a także od większości żelbetowych stropów monolitycznych i gęstożebrowych o podobnej rozpiętości. Płytowe stropy strunobetonowe Sprężone płyty strunobetonowe produkowane są na długich torach naciągowych, liczących nawet 150 m. W pierwszym etapie naciąga się i kotwi na końcach struny stalowe. Następnie w formie, której boczne ściany mają kształt płyt stropowych, umieszcza się wytłaczarkę. Podawana do niej mieszanka betonowa o konsystencji mokrej jest tłoczona w sposób ciągły, w miarę jak wytłaczarka przesuwa się po podłożu, formując długą płytę stropową z podłużnymi kanałami. Dzięki zabiegom termicznym przyspieszającym twardnienie betonu, nawet już po kilkunastu godzinach ma on na tyle dużą wytrzymałość, że można zwolnić naciąg strun i dokonać sprężenia długiej płyty. Następnie jest ona przecinana na krótsze odcinki, o długości zgodnej z projektem stropu, który zawsze opracowywany jest dla konkretnego domu. Dzięki temu długości i szerokości poszczególnych płyt dostosowane są do rzutu kondygnacji budynku oraz rozmieszczenia na niej zewnętrznych i wewnętrznych ścian nośnych lub zastępujących je w niektórych miejscach żelbetowych podciągów (Fot. 3). Po przywiezieniu na budowę płyty strunobetonowe montowane są za pomocą dźwigu bardzo szybko, a montaż stropu jednej kondygnacji nawet w sporym domu jednorodzinnym zajmuje nie więcej niż kilka godzin. Jego dolna powierzchnia jest zaraz po montażu płyt gładka i gotowa do tynkowania (Fot. 4). Pozostaje jeszcze wypełnienie mieszanką betonową podłużnych styków płyt, by utworzyć w nich zamki, które chronić będą strop przed „klawiszowaniem” i zarysowaniem. Równocześnie wykonuje się wtedy wokół płyt stropowych obwodowe wieńce żelbetowe, które usztywnią ściany domu (Fot. 5). Uwaga! Oprócz sprężonych konstrukcji strunobetonowych są jeszcze konstrukcje kablobetonowe. W nich sprężenie betonu następuje za pomocą wielożyłowych kabli. Kablobeton stosuje się przede wszystkim w konstrukcjach inżynierskich, na przykład mostowych. Kable prowadzone są w kanałach prostych albo krzywoliniowych, umieszczonych w formach przed betonowaniem elementów. Naprężanie kabli następuje dopiero po stwardnieniu betonu, a siły sprężające przekazywane są na element za pomocą systemu zakotwień, znajdujących się na jego końcach. Stropy sprężone tylko z pewnego cementu Ponieważ płytowe stropy strunobetonowe przygotowywane są wyłącznie w profesjonalnych zakładach prefabrykacji, więc to one odpowiadają w całości za ich parametry techniczne. Dotyczy to nie tylko ich nośności, sztywności i trwałości, ale i jakości użytych do ich produkcji składników, w tym oczywiście także cementu, niezbędnego do przygotowania mieszanki betonowej. Dlatego można być pewnym, że żadna wytwórnia nie użyje do produkcji płyt strunobetonowych mieszanki cementowo-popiołowej, a wyłącznie pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. Zrobi to nie tylko dlatego, że użycie niespełniającej wymagań normy cementowej mieszanki cementu i popiołów – zazwyczaj o nieznanym składzie – wiązałoby się dla niej z dużym ryzykiem finansowym i wizerunkowym. Po prostu do produkcji elementów sprężonych potrzebny jest beton o tak wysokiej klasie, że da się go wykonać tylko z mieszanki betonowej, do której przygotowania użyto wyłącznie pewnego cementu, pochodzącego z cementowni. Materiał promocyjny Stowarzyszenie Producentów Cementu Stropom stawiane są wysokie wymagania w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, szczególnie gdy są elementami dróg ewakuacyjnych. Wymagania ze względu na bezpieczeństwo pożarowe Podstawowym dokumentem określającym wymagania z zakresu bezpieczeństwa pożarowego dla stropów budynków mieszkalnych jest rozporządzenie [1], w którym w dziale VI określono ogólne wymagania z zakresu bezpieczeństwa pożarowego dla budynków. Kluczowe informacje zamieszczono już w pierwszym paragrafie tego działu (§ 207 [1]), w którym wymaga się, aby budynek, a więc i stropy, był zaprojektowany i wykonany w sposób zapewniający w razie pożaru: nośność konstrukcji przez czas wynikający z rozporządzenia, ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu w budynku możliwość ewakuacji ludzi, a także żeby uwzględniono bezpieczeństwo ekip ratowniczych. Rys. Układy warstw płyt żelbetowych rozpatrywanych w metodzie tabelarycznej Biorąc pod uwagę, że stropy, w szczególności na drogach komunikacyjnych, są elementem dróg ewakuacyjnych, wymagania im stawiane w zakresie bezpieczeństwa pożarowego są wysokie. Podobnie jak inne wymagania ogniowe zależą one od klasyfikacji budynku. W świetle § 209 [1] budynki mieszkalne należą do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV i możemy je podzielić na: niskie (N) – o wysokości do 4 kondygnacji nadziemnych włącznie; średniowysokie (SW) – o wysokości od 4 do 9 kondygnacji nadziemnych włącznie; wysokie (W) – o wysokości od 9 do 18 kondygnacji nadziemnych włącznie; wysokościowe (WW) – powyżej 55 m nad poziomem terenu. W zależności od grupy wysokości budynki mieszkalne zgodnie z § 212 [1] muszą spełnić wymagania odpowiedniej klasy odporności pożarowej: (N) – klasa D, (SW) – klasa C, (W) – klasa B, (WW) – klasa B, przy czym wyłączone są z tego (§ 213 [1]) jednorodzinne budynki mieszkalne, do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie, dla których nie są stawiane wymagania w zakresie klasy odporności pożarowej. Fot. 1a Strop gęstożebrowy na belkach sprężonych, rozpiętość w świetle podpór 424 cm, grubość 36,5 cm, pustaki betonowe o wysokości 20 cm i szerokości 53 cm. Strona nienagrzewana, widok przed badaniem Klasie odporności pożarowej budynku przypisana jest klasa odporności ogniowej elementów budynków, co w przypadku stropów oznacza spełnienie następujących wymagań: klasa D – REI 30, klasa C – REI 60, klasa B – REI 60, gdzie: R – oznacza nośność ogniową, E – szczelność ogniową, I – izolacyjność ogniową. Należy zastrzec, że w przypadku kiedy stropy budynków mieszkalnych pełnią jednocześnie funkcję głównej konstrukcji nośnej, należy spełnić wymagania dodatkowe: klasa D – R 30, klasa C – R 60, klasa B – R 120. W przypadku klasy C i D wydaje się, że wymagania są tożsame i spełnienie kryterium np. REI 30 oznacza jednocześnie spełnienie kryterium R 30. Nie jest to prawdą, ponieważ kryterium REI oznacza oddziaływanie pożaru standardowego z jednej strony, w przypadku stropów od dołu, przy odpowiednim wytężeniu stropu (poziomie obciążenia), natomiast kryterium R oznacza oddziaływanie standardowego pożaru z dwóch stron jednocześnie przy założonym obciążeniu stropu, w przypadku stropów – od góry i dołu, co jest wymaganiem znacznie ostrzejszym i trudniejszym do uzyskania. W opinii autora artykułu nakładanie na stropy kryterium R przy jednoczesnym spełnieniu kryterium REI z merytorycznego punktu widzenia nie ma racjonalnego uzasadnienia. Fot. 1b Strop jak na fot. 1a po 120 min oddziaływania standardowego Kolejne uszczegółowienie przepisów (§ 217 [1]) dotyczy stropów w budynkach zawierających dwa mieszkania, którym stawia się wymaganie REI 30. Bardzo istotne ograniczenie stawiane stropom związane jest z przypadkiem, kiedy pełnią one dodatkowo funkcję oddzielenia przeciwpożarowego. Paragraf 232 [1] nakazuje, by takie stropy były wykonane z materiałów niepalnych, co zgodnie z załącznikiem nr 3 pkt 1 [1] oznacza możliwość stosowania jedynie materiałów klasy reakcji na ogień: A1; A2-s1, d0; A2-s2, d0; A2-s3, d0. Analiza przedstawionych przepisów wskazuje na konieczność spełnienia przez stropy budynków mieszkalnych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego wymagań przede wszystkim z zakresu odporności ogniowej, a jedynie w przypadku stropów stanowiących oddzielenie przeciwpożarowe stawiane jest dodatkowe wymaganie dotyczące wykonania stropów z materiałów niepalnych. Teoretycznie oznaczałoby to, że istnieje możliwość wykonywania poza oddzieleniami przeciwpożarowymi stropów z materiałów palnych, które mają wymaganą odporność ogniową, np. drewnianych. W rzeczywistości stosowanie drewna do konstruowania stropów w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych natrafia na bardzo trudną do przekroczenia barierę wynikającą po części z doświadczeń historycznych (wojna, zniszczenia i wypalenia stropów palnych), konstrukcyjnych, trwałościowych oraz formalnych. Paragraf 216 pkt 2 [1] stanowi że stropy w budynkach powinny być nierozprzestrzeniające ognia, a w określonych warunkach dopuszcza się stosowanie rozwiązań słabo rozprzestrzeniających ogień, np. w przypadku budynków mieszkalnych o jednej kondygnacji nadziemnej. W tym momencie natrafiamy na podstawowy problem interpretacyjny. Rozprzestrzenianie ognia dotyczy elementów budynku i bada się je przede wszystkim dla dachów i ścian zewnętrznych. W pozostałych przypadkach, dla których brak jest odpowiedniej normy badawczej, zgodnie z załącznikiem nr 3 pkt 2 [1] cechę rozprzestrzeniania ognia dla elementów przypisuje się na podstawie klasy reakcji na ogień elementów składowych. I tak za nierozprzestrzeniające ognia elementy budynku uważa się elementy wykonane z wyrobów klasy reakcji na ogień: A1; A2-s1, d0; A2-s2, d0; A2-s3, d0; B-s1, d0; Bs-2, d0 oraz Bs-3, d0 lub stanowiące wyrób o klasie reakcji na ogień: A1; A2-s1, d0; A2-s2, d0; A2-s3, d0; B-s1, d0; B-s2, d0 oraz B-s3, d0, przy czym warstwa izolacyjna elementów warstwowych powinna mieć klasę reakcji na ogień co najmniej E. Za elementy słabo rozprzestrzeniające ogień uważa się elementy: wykonane z wyrobów klasy reakcji na ogień: C-s1, d0; C-s2, d0; C-s3, d0 oraz D-s1, d0, lub stanowiące wyrób o klasie reakcji na ogień: C-s1, d0; C-s2, d0; C-s3, d0 oraz D-s1, d0, przy czym warstwa izolacyjna elementów warstwowych powinna mieć klasę reakcji na ogień co najmniej E. Fot. 1c Strop jak na fot. 1a po 120 min oddziaływania standardowego. Widok od strony nagrzewanej (od strony pieca). Widoczne odpadnięcie dolnych ścianek pustaków Biorąc pod uwagę, że niezabezpieczone drewno zazwyczaj posiada klasę reakcji na ogień D, oznacza to formalny zakaz stosowania drewna do konstruowania stropów budynków mieszkalnych, z wyłączeniem budynków jednorodzinnych, o których wspomniano wyżej, którym nie są stawiane wymagania pożarowe. Nie jest jednocześnie uwzględniany fakt, że sam strop jako element oddzielający, składający się z wielu warstw, w tym konstrukcyjnej z drewna, może być nierozprzestrzeniający ognia przy weryfikacji badawczej według dostępnych metod. Takie podejście oznacza, że z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych stosuje się stropy niepalne, przede wszystkim żelbetowe (monolityczne, prefabrykowane, mieszane, np. typu filigran, sprężone) oraz stropy gęstożebrowe [8]. Teoretycznie istnieje możliwość stosowania również stropów stalowych (stal ma klasę reakcji na ogień A1) [9], jednakże ze względu na niewystarczającą odporność ogniową konstrukcji stalowych i konieczność ich dodatkowego zabezpieczania z przyczyn praktycznych oraz ekonomicznych tego typu rozwiązania nie są tak rozpowszechnione jak rozwiązania betonowe. Fot. 2a Strona nienagrzewana żelbetowej płyty o grubości 15 cm. Oddziaływanie standardowe od dołu. T = 0 min Metody oceny stropów budynków mieszkalnych ze względu na bezpieczeństwo pożarowe Metody obliczeniowe Przystępując do weryfikacji parametrów ogniowych stropów budynków mieszkalnych, możemy wykorzystać jedną z kilku metod. Najdokładniejszą z nich jest metoda oparta na fizycznym badaniu ogniowym elementu wielkowymiarowego, ze wszystkimi realnie występującymi warstwami oraz obciążeniami [7]. Uzyskany wynik odpowiada rzeczywistej odporności ogniowej elementu i zazwyczaj jest korzystniejszy od wyników otrzymanych na drodze obliczeniowej. Pozostałe metody oceny opierają się na metodach obliczeniowych przedstawionych w Eurokodach przypisanych poszczególnym rodzajom konstrukcji. W przypadku elementów żelbetowych jest to norma PN-EN 1992-1-2 [2], która przewiduje do oceny odporności ogniowej elementów trzy metody: tabelaryczna, uproszczona oraz ogólna. Fot. 2b Strona nienagrzewana żelbetowej płyty o grubości 15 cm. Oddziaływanie standardowe od dołu. T = 30 min Najprostsza w zastosowaniu jest metoda tabelaryczna, która uwzględnia najczęściej występujące w praktyce rozwiązania stropów (rys. 1). Bazą dla tej metody są doświadczenia badawcze zebrane z wielu ośrodków i pewnego rodzaju uśrednienie uzyskanych w nich wyników. Oszacowanie odporności ogniowej stropów żelbetowych przy użyciu tablic jest stosunkowo niekłopotliwe, należy jedynie pamiętać o spełnieniu warunków przypisanych dla danego rodzaju stropu. Przedstawione w tabl. 1 wartości dla płyty monolitycznej swobodnie podpartej obowiązują pod następującymi warunkami: – minimalna grubość płyty hs spełnia kryteria szczelności i izolacyjności (EI), – warstwy wykończeniowe podłogi mają wpływ na funkcję oddzielającą proporcjonalnie do ich grubości, – jeśli wymagane jest spełnienie tylko kryterium nośności R, to grubość płyty można przyjmować zgodnie z wymaganiami PN-EN 1992-1-1 [3] przy projektowaniu w warunkach normalnych. Tabl. 1 Płyty monolityczne swobodnie podparte W przypadku monolitycznych płyt ciągłych minimalne odległości osiowe i grubości, podane w tabl. 1 dla przypadku Ly/Lx ≤ 1,5, mają również zastosowanie do jedno- lub dwukierunkowo zbrojonych płyt ciągłych. Należy jednak pamiętać o spełnieniu następujących warunków: – redystrybucja momentów nie przekracza 15%; – zapewniono minimalne zbrojenie górne As ≥ 0,005 Ac nad podporą pośrednią, w każdym przypadku gdy: – stosuje się zbrojenie obrabiane na zimno, – w płytach ciągłych dwuprzęsłowych, gdzie postanowienia projektowe zgodne z Eurokodem [3] i/lub odpowiednia konstrukcja nie zapewniają ograniczenia zginania na końcowych podporach, – nie ma możliwości redystrybucji efektów obciążenia w kierunku poprzecznym do kierunku przęsła. W układach płytowo-słupowych, dla płyt płaskich, zależność między odpornością ogniową a wymiarami płyty, pod warunkiem spełnienia poniższych warunków, przedstawiono w tabl. 2: – redystrybucja momentów nie przekracza 15% w temperaturze otoczenia; – dla klas odporności ogniowej REI 90 i wyższych przynajmniej 20% całkowitego zbrojenia górnego, w każdym kierunku ponad podporami pośrednimi, wymaganego przez normę [3], powinno być ciągłe na całej długości przęsła (zbrojenie to należy lokować w pasie nad słupami); – minimalnych grubości płyty nie można zmniejszać (np. przez uwzględnienie warstw wykończeniowych stropów); – odległość osiowa a oznacza odległość osiową zbrojenia bliższego powierzchni. Fot. 2c Strona nienagrzewana żelbetowej płyty o grubości 15 cm. Oddziaływanie standardowe od dołu. T = 60 min W przypadku płyt żebrowych Eurokod [2] również przewiduje stosowanie metod tabelarycznych, przy czym dla danej klasy odporności ogniowej uwzględnia się szerokość żeber oraz odległość osiową zbrojenia żebra, a także podobnie jak poprzednio grubość płyty i odległość osiową zbrojenia w płycie. Do uproszczonych metod oceny należą metoda izotermy 500oC oraz metoda strefowa. W metodzie izotermy 500°C przyjmuje się uproszczoną hipotezę, mówiącą, że beton w całości traci swe właściwości wytrzymałościowe po przekroczeniu temperatury 500°C, poniżej zaś tej temperatury zachowuje pełną wytrzymałość. Zbrojenie rozpatruje się normalnie, uwzględniając redukcję wynikającą z jego temperatury. Położenie izotermy 500°C zaleca się określać na podstawie analizy termicznej lub za pomocą typowych map izoterm (profili temperatury), zamieszczonych w normie [2]. Tabl. 2 Płyty płaskie (układy płytowo-słupowe) Standardowa odporność ogniowa Minimalne wymiary [mm] Grubość płyty hs Odległość osiowa a REI 30 150 10* REI 60 180 15* REI 90 200 25 REI 120 200 35 REI 180 200 45 REI 240 200 50 * Zwykle decydująca jest otulina wymagana przez [3]. Ostatnim typem metod obliczeniowych są zaawansowane metody obliczeń, wymagające zarówno odpowiedniego przygotowania merytorycznego, jak i niezbędnego wyposażenia. Eurokod [2] podaje jedynie ogólne jej zasady: – Analiza powinna realistycznie odzwierciedlać zachowanie stropów w pożarze, uwzględniając zjawiska wynikające ze zmiany właściwości termicznych i wytrzymałościowych materiałów wraz z temperaturą. – Zaleca się opracowanie i korzystanie z dwóch modeli konstrukcji: – modelu odpowiedzi termicznej, – modelu odpowiedzi mechanicznej. – Model mechaniczny powinien, poza wpływem temperatury na właściwości betonu i stali, uwzględniać także efekty oddziaływań pośrednich pożaru, tzn. wzrost sił wewnętrznych i naprężeń w warunkach ograniczenia możliwości deformacji, a także ewentualne duże przemieszczenia elementów, plastyczną redystrybucję sił wewnętrznych i efekty pełzania. – Wykorzystywana metodyka analizy i obliczeń powinna znaleźć uzasadnienie i potwierdzenie w rezultatach badań. – W ujęciu praktycznym opracowanie i aplikacja zaawansowanych modeli obliczeniowych konstrukcji w warunkach pożarowych oznacza komputerowe symulacje wykonywane na numerycznych modelach konstrukcji przy wykorzystaniu systemów nieliniowej analizy konstrukcji, wcześniej poddanych walidacji ze względu na zgodność rozwiązań numerycznych z wynikami badań ogniowych. Podsumowując tę część artykułu, należy zaznaczyć, że z obliczeniowych metod określania odporności ogniowej żelbetowych stropów budynków mieszkalnych najprościej jest skorzystać z metody tabelarycznej, która w znakomitej większości przypadków (poza stropami kanałowymi) pozwala na bezpieczne oszacowanie odporności ogniowej stropu. W szczególnych przypadkach można skorzystać z bardziej zaawansowanych metod obliczeniowych. Fot. 2d Strona nienagrzewana żelbetowej płyty o grubości 15 cm. Oddziaływanie standardowe od dołu. T = 120 min Metody badawcze Najlepszą i najdokładniejszą metodą wyznaczenia odporności ogniowej stropów budynków mieszkalnych jest badanie laboratoryjne. Metodę określenia odporności ogniowej stropów opisano w normach PN-EN 1365- 2:2014 Badania odporności ogniowej elementów nośnych – Część 2: Stropy i dachy [4] oraz PN-EN 1363-1:2012 Badania odporności ogniowej – Część 1: Wymagania ogólne [5], gdzie podano warunki nagrzewania panujące w piecu badawczym. Minimalny wymiar badanego stropu wynosi 3 m x 4 m. W przypadku badania nie ma znaczenia konstrukcja stropu i bardzo często badane są takie rozwiązania, których nie można oszacować metodą tabelaryczną, np. płyty kanałowe, stropy sprężone, stropy gestożebrowe (fot. 1a-1c), a także żelbetowe pełne, jeśli chcemy uzyskać rzeczywistą, a nie szacunkową odporność ogniową. W przypadku tych ostatnich istotna jest zawartość wody w betonie, która wpływa na wiele zjawisk w betonie podczas oddziaływania temperatury, co ilustrują fot. 2a-2d przedstawiające rzeczywiste zachowanie płyty żelbetowej pełnej o wymiarach 3,2 m (szerokość) x 4,9 m (długość) x 15 cm (grubość), wykonanej z betonu C20/25 o zawartości wilgoci ok. 2,5% podczas badania odporności ogniowej wg scenariusza pożaru standardowego. Kolejne fotografie pokazują stronę nienagrzewaną płyty, na której przez większość część czasu trwania badania utrzymuje się woda, uwolniona z betonowego stropu. Wśród kryteriów oceny stropów w zakresie odporności ogniowej, w przypadku stropów omawianych w artykule, szczególne znaczenie ma nośność ogniowa R, która determinuje spełnienie pozostałych wymagań. Z pozostałymi kryteriami – to jest szczelnością E i izolacyjnością I ogniową – zazwyczaj podczas badania nie ma problemów. W przypadku stropów utrata nośności ogniowej następuje, gdy: – przekroczone jest ugięcie: D = L2/ (400•d) [mm], – przekroczona jest szybkość narastania ugięcia: dD/dt = L2/(9000•d) [mm/min] gdzie: L – rozpiętość w osiach podpór [mm], d – odległość od skrajnego włókna projektowej strefy ściskanej przekroju konstrukcyjnego w temperaturze normalnej do skrajnego włókna projektowej strefy rozciąganej w temperaturze normalnej [mm]. Fot. 3 Strop żelbetowy z wypełnieniami typu cobiax Podsumowanie Przepisy z zakresu bezpieczeństwa pożarowego determinują rodzaj materiału, a tym samym i konstrukcję stropów stosowanych w budownictwie mieszkaniowym, innym niż jednorodzinne, gdzie wymagania pożarowe nie są określone i można wykorzystywać wszelkie rozwiązania konstrukcyjne, w tym i drewniane. W stropach budynków wielorodzinnych można stosować materiały, które nie rozprzestrzeniają ognia, co znacznie zawęża wybór materiałów konstrukcyjnych. Największy udział mają stropy betonowe, w dowolnej konfiguracji zarówno prefabrykowane, jak i monolityczne, żelbetowe i sprężone, przy czym należy pamiętać, że stropy kanałowe czy z wypełnieniami, np. typu cobiax (fot. 3), ze względu na otwory mają zaburzony przepływ ciepła w elemencie i ich odporności ogniowej nie da się w prosty sposób oszacować – zaleca się zawsze badanie ogniowe. Drugą grupą stropów, dosyć często wykorzystywaną, są rozwiązania gęstożebrowe, z pustakami betonowymi lub ceramicznymi, dla których też każdorazowo należy wyznaczać odporność ogniową na drodze badawczej. Stropy stalowe w budownictwie mieszkaniowym występują na tyle rzadko – głównie w adaptowanych na cele mieszkaniowe starych fabrykach i magazynach (mieszkaniach typu loft), które dodatkowo należy zabezpieczać ogniochronnie, co jest operacją podwyższającą koszty – że pominięto ich omówienie w tym artykule. dr inż. Paweł Sulik Zakład Badań Ogniowych Instytut Techniki Budowlanej Zdjęcia: archiwum ITB Literatura Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (z późniejszymi zmianami). PN-EN 1992-1-2 Eurokod 2. Projektowanie konstrukcji z betonu. Część 1-2: Reguły ogólne. Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe. PN-EN 1992-1-1 Eurokod 2. Projektowanie konstrukcji z betonu. Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków. PN-EN 1365-2:2014 Badania odporności ogniowej elementów nośnych – Część 2: Stropy i dachy. PN-EN 1363-1:2012 Badania odporności ogniowej – Część 1: Wymagania ogólne. PN-EN 13501-2+A1:2016 Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków – Część 2: Klasyfikacja na podstawie badań odporności ogniowej, z wyłączeniem instalacji wentylacyjnych. P. Sulik, P Wróbel, Oddziaływania na konstrukcje w warunkach pożaru wg PN-EN 1991-1-2, „Materiały Budowlane”, nr 10/2011. G. Woźniak, P Turkowski, Projektowanie konstrukcji z betonu z uwagi na warunki pożarowe według Eurokodu 2, Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 2013. P. Turkowski, P. Sulik, Projektowanie konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe według Eurokodu 3, Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 2015.

grubość stropu w budynku wielorodzinnym